Zaštitni objekt: patent

Izvršilac: bilo koje lice

Radnja izvršenja: (1-4)

Posledica: povreda pronalazačkog prava

Kazna: (1-4)

Patent je subjektivno i isključivo pravo koje se, ukoliko su ispunjeni zakonom propisani uslovi, priznaje na pronalazak iz bilo koje oblasti tehnike i u sebi obuhvata odgovarajuća imovinska prava nosioca patenta,

• prava na ekonomsko iskorišćavanje proizvoda ili postupka zaštićenog patentom u koja spadaju: isključivo pravo da se zaštićeni pronalazak koristi u proizvodnji, da se stavlja u promet i da se njime raspolaže.

KD je blanketne prirode i za tumačenje pojedinih obeležja njegovog bića neophodna je primena odgovarajućih propisa koji su sadržani u Zakonu o patentima iz 2011.

• osnovni oblik
  • kada neko neovlašćeno proizvodi, uvozi, izvozi, nudi radi stavljanja u promet, stavlja u promet, skladišti ili koristi u privrednom prometu proizvod ili postupak koji je zaštićen patentom
  • radnja izvršenja postoji ukoliko je preduzeta neka od sledećih delatnosti:
    • proizvodnja
      • izrada, stvaranje proizvoda ili postupka koji je zaštićen patentom
    • uvoz
    • izvoz
      • potrebno je da se uvoz i izvoz vrše radi stavljanja u promet
    • nuđenje radi stavljanja u promet
      • stavljanje u izgled nekom licu mogućnosti pribavljanja proizvoda ili postupka koji je zaštićen patentom npr njegovim reklamiranjem
    • stavljanje u promet
      • svi načini na koje se proizvod ili postupak zaštićen patentom čini dostupan drugom licu
    • skladištenje
      • smeštanje određenog broja proizvoda zaštićen
    • korišćenje u privrednom prometu proizvoda ili postupka koji je zaštićen patentom
      • svaki vid upotrebe proizvoda ili postupka koji je zaštićen patentom
  • postojanje pretpostavlja da se delatnost preduzima neovlašćeno – bez dozvole nosioca patenta
    • Nosilac patenta je po pravilu pronalazač, odnosno fizičko lice koje je stvorilo pronalazak ili njegov pravni sledbenik
      • ako je više pronalazača došlo do pronalaska zajedničkim radom, pripada im zajedničko pravo na zaštitu
      • pronalazačem se ne smatra lice koje je pronalazaču pružalo samo tehničku pomoć – laboranti, stručni konsultanti ili organizatori
  • objekt radnje je proizvod ili postupak zaštićen patentom, pronalazak proizvoda ili pronalazak postupaka
    • predmet pronalaska koji se štiti može biti proizvod ili postupak
    • pronalaskom se ne smatraju 
      • otkrića, naučne teorije i matematičke metode
      • estetske kreacije
      • planovi, pravila i postupci za obavljanje intelektualnih delatnosti, za igranje igara ili za obavljanje poslova
      • programi računara i prikazivanje informacija
    • da bi se proizvod ili postupak mogao patentirati mora da ispuni uslove
      • novost pronalaska
      • otkrivanje pronalaska bez štetnih posledica
      • inventivni nivo pronalaska
      • industrijska primenljivost
  • izvršilac kd može biti bilo koje lice
  • neophodan je umišljaj
  • kazna je novčana kazna ili zatvor do tri godine
• teži oblik
  • postoji ako je delom iz stava 1 pribavljena imovinska korist ili prouzrokovana šteta u iznosu preko milion dinara
  • zatvor od jedne do osam godina
• poseban oblik
  • ako neko neovlašćeno objavi ili na drugi način učini dostupnim suštinu tuđeg prijavljenog pronalaska pre nego što on bude objavljen na način utvrđen zakonom
  • raznja izvršenja na dva načina
    • neovlašćenim objavljivanjem suštine tuđeg prijavljenog pronalaska
    • na drugi način činjenjem dostupnim suštine tuđeg prijavljenog pronalaska
  • potrebno je da se radnja izvršenja preduzme neovlašćeno, bez dozvole podnosioca prijave
  • radnja izvršenja mora biti preduzeta pre nego što je pronalazak objavljen na način utvrđen zakonom
    • nakon podnošenja prijave za priznanje patenta nadležnom organu a pre nego što je rešenje o priznanju patenta objavljeno u službenom glasilu
  • zahteva se umišljaj koji treba da obuhvati i svest o dve okolnosti
    • da se radnja izvršenja preduzima neovlašćeno 
    • da se radnja izvršenja preduzima pre nego što je pronalazak objavljen na način utvrđen zakonom
  • kazna zatvora do 2 godine ili novčana kazna
• poseban oblik
  • kada neko neovlašćeno podnese prijavu patenta ili u prijavi ne navede ili lažno navede pronalazača
  • radnja izvršenja se ostvaruje
    • neovlašćenim podnošenjem prijave patenta
    • nenavođenjem imena pronalazača prilikom podnošenja prijave patenta
    • lažnim navođenjem pronalazača prilikom podnošenja prijave patenta
  • u suštini to je falsifikovanje prijave za priznanje patenta
    • falsifikovanjem zahteva za priznanje patenta tako što se prijava podnosi od strane neovlašćenog lica ili se u prijavi odnosno zahtevu ne navede ime pronalazača ili se lažno navede ime pronalazača
  • dolazi do povrede moralnog prava pronalazača koje ne proizlazi iz patenta već iz prava na patentnu zaštitu
    • Moralno pravo pronalazača nastaje samim činom nastanka pronalaska nezavisno od patenta
  • posledica kd je povreda prava pronalazača da u tom svojstvu, na način predviđen zakonom, bude naveden u prijavi za priznanje patenta, spisima, registrima, ispravama i publikacijama o njegovom pronalasku
  • podrazumeva se umišljaj
  • šest meseci do 5 godina
• predmeti iz stava 1 i 2 će se oduzeti i uništiti

Zaštitni objekt: imovinska prava autora i nosilaca srodnih prava, prava kojim se štite njihovi ekonomski interesi a čiju suštinu čini pravo na ekonomsko iskorišćavanje svog dela ili predmeta srodnopravne zaštite

Izvršilac: bilo koje lice

Radnja izvršenja: (1-3)

Posledica: kršenje autorkog ili srodnog prava

Kazna: (1-4)

Blanketni karakter KD za posledicu ima obaveznu primenu odgovarajućih odredbi sadržanih u Zakonu o autorskom i srodnim pravima iz 2012.

• prvi osnovni oblik
  • ako neovlašćeno objavi, snimi, umnoži ili na drugi način javno saopšti u celini ili delimično, autorsko delo, interpretaciju, fonogram, videogram, emisiju, računarski program ili bazu podataka
  • radnja izvršenja se sastoji u objavljivanju, snimanju, umnožavanju ili na drugi način javnom saopštavanju u celini ili delimično, autorskog dela, interpretacije, fonograma, videograma, emisije, računarskog programa ili baze podataka
    • može biti dakle i javnim saopštavanjem na svaki pogodan način
    • Objavljivanje je po prvi put saopštavanje, odnosno upoznavanje javnosti sa autorskim delom ili predmetom srodnopravne zaštite a koje je izvršeno na bilo koji podoban način.
    • Snimanje je prvo beleženje interpretacije u bilo kom obliku i na bilo koji način
      • beleženje odnosno registrovanje emisije na nosač zvuka ili slike odnosno zvuka i slike
    • Umnožavanje je stvaranje, proizvodnja primerka dela ili predmeta srodnopravne zaštite na bilo koji telesni ili bestelesni, trajni ili privremeni, posredni ili neposredni način i postoji nezavisno od broja primeraka dela odnosno drugog predmeta srodnopravne zaštite
    • Javno saopštavanje na drugi način zavisi od vrste i prirode autorskog dela i može biti
      • izvođenje – javno saopštavanje nescenskih dela uživo pred publikom
      • predstavljanje – javno saopštavanje scenskih dela uživo pred publikom ili prenošenje izvođenja i predstavljanje, pod kojim se smatra istovremeno javno saopštavanje dela koje se izvodi ili predstavlja publici koja se nalazi van prostora u kome se delo izvodi ili predstavlja uživo pomoću tehničkih uređaja
  • trajno kd
    • rok za zastarelost počinje od trenutka prestanka stvorenog protivpravnog stanja
  • delatnost mora biti preduzeta neovlašćeno
    • bez dozvole autora, njegovog pravnog sledbenika ili nosioca srodnog prava
  • Autorsko delo se u određenim slučajevima može umnožavati ili javno saopštavati i bez dozvole autora
    • za lične, nekomercijalne potrebe ili javno saopštavati radi sprovođenja službenog postupka pred sudskim ili drugim državnim organima
  • Autor je fizičko lice koje je stvorilo autorsko delo i koje je nosilac autorskog prava
    • nosilac autorskog prava može biti i lice koje nije autor, a koje je na način predviđen zakonom steklo autorsko pravo
  • Nosioci srodnih prava su: interpretator, proizvođač fonograma, proizvođač videograma, proizvođač emisije, proizvođač baze podataka
    • Interpretator je fizičko lice koje se lično angažuje na interpretaciji dela
    • Proizvođač fonograma je fizičko ili pravno lice u čijoj organizaciji i sa čijim sredstvima je fonogram načinjen i koji snosi odgovornost za prvo snimanje zvuka odnosno niza zvukova
    • Proizvođač videograma je fizičko ili pravno lice koje u svoje ime daje inicijativu, prikuplja finansijska sredstva, organizuje, rukovodi i preuzima odgovornost za prvo snimanje filmskog dela ili niza pokretnih slika praćenih zvukom ili bez zvuka – videogram
    • Proizvođač emisije je fizičko ili pravno lice u čijoj organizaciji i čijim je sredstvima emisija proizvedena
    • Proizvođač baze podataka je fizičko ili pravno lice koje je sačinilo bazu podataka tako što je kvalitativnom odnosno kvantitativnom smislu učinilo znatno ulaganje u pribavljanje, proveru ili prezentaciju njenog sadržaja
  • Objekt radnje su autorsko delo i predmeti srodnopravne zaštite
    • Autorsko delo je originalna duhovna tvorevina autora izražena u određenoj formi bez obzira na naučnu, umetničku ili drugu vrednost i njegovu namenu, veličinu, sadržinu i način ispoljavanja, kao i dopuštenost javnog saopštavanja njegove sadržine.
      • pisana dela, govornadela, dramska, dramsko-muzička, pantomimska dela, dela koja potiču od folklora
      • muzička dela, filmska dela, dela likovne umetnosti nezavisno od materijala, dela arhitekture i drugo
    • Interpretacija je duhovno dobro koje nastaje ličnim angažovanjem interpretatora prilikom zvučnog odnosno vizuelnog ili zvučno vizuelnog saopštavanja autorskog dela.
    • Fonogram je snimak zvuka odnosno određenog niza zvukova na nosaču zvuka
    • Videogram je zapis određenog niza slika sa pratećim zvukom ili bez njega na nosaču slike odnosno nosaču slike i zvuka
    • Emisija je električni, elektromagnetni ili drugi signal pretvoren zvučni vizuelni odnosno zvučno vizuelni sadržaj koji se emituje radi saopštavanja javnosti.
    • Baza podataka je zbirka zasebnih podataka, autorskih dela ili drugih materijala urađenih na sistematičan i metodičan način, koji su pojedinačno dostupni elektronskim ili drugim putem.
  • izvršilac može biti svako lice
  • zahteva se umišljaj
  • kazna zatvor do 3 godine
• drugi osnovni oblik
  • ako stavi u promet ili u nameri stavljanja u promet drži neovlašćeno umnožene ili stavljene u promet primerke autorskog dela, interpretacije, fonograma, videograma, emisije, rač. programa ili baze podataka
  • radnja izvršenja na dva načina
    • stavljanje u promet neovlašćeno umnoženih primeraka
      • Stavljanje u promet može biti izvršeno u bilo kojoj formi i značajno je jedino da je neovlašćeno umnoženi primerak autorskog dela došao u posed drugog lica
        • obuhvata i njegovo nuđenje radi stavljanja u promet i uvoz
    • držanje sa namerom stavljanja u promet neovlašćeno stavljenih u promet primeraka autorskog dela
      • njihovo neovlašćeno skladištenje radi stavljanja u promet odnosno neovlašćenog držanja u komercijalne svrhe
  • objekat su neovlašćeno umnoženi ili neovlašćeno stavljeni u promet primerci autorskog dela ili predmeta srodnopravne zaštite
  • izvršilac je svako lice
  • na subjektivnom planu umišljaj
    • mora da obuhvati svest da su u pitanju primerci autorskog dela koji su neovlašćeno umnoženi odnosno stavljeni u promet
  • zatvor do tri godine
• teži oblik
  • ako je delo učinjeno u nameri pribavljanja imovinske koristi za sebe ili druge
  • izvršilac svako lice
  • direktan umišljaj i namera pribavljanja koristi
  • od 3 meseca do 5 godina
• poseban oblik
  • ako neko proizvede, uveze, stavi u promet, proda, da u zakup, reklamira u cilju prodaje ili davanja u zakup, drži u komercijalne svrhe uređaje ili sredstva čija je osnovna ili pretežna namena uklanjanje, zaobilaženje ili osujećivanje tehnoloških mera namenjenih sprečavanju povreda autorskih i srodnih prava, ili ko takve uređaje ili sredstva koristi u cilju povrede autorskog ili srodnog prava
  • radnja izvršenja alternativno
    • proizvodnja uređaja ili sredstava čija je osnovna ili pretežna namena uklanjanje, zaobilaženje ili osujećivanje tehnoloških mera namenjenih sprečavanju povreda autorskih i srodnih prava
    • uvoz
    • stavljanje u promet
    • prodaja
    • davanje u zakup
    • reklamiranje u cilju prodaje
    • držanje u komecijalne svrhe
  • objekt radnje su uređaji ili sredstva čija je osnovna ili pretežna namena uklanjanje, zaobilaženje ili osujećivanje tehnoloških mera namenjenih sprečavanju povreda autorskih i srodnih prava
    • uređaji i sredstva koja ne moraju uvek biti materijalnog karaktera koji su prvenstveno konstruisani, proizvedeni ili prilagođeni da omoguće ili olakšaju zaobilaženje bilo koje tehnološke mere i koji nemaju drugu značajnu svrhu
    • Tehnološke mere predstavljaju svaku tehnologiju, uređaj ili deo koji je konstruisan da tokom svoje namenske upotrebe onemogući ili ograniči radnje u vezi sa autorskim delom ili drugim predmetom zaštite, za koje nosilac autorskog ili srodnog prava nije dao saglasnost
  • izvršilac krivičnog dela može biti bilo koje lice
  • relevantan oblik krivice je umišljaj
  • novčana kazna ili zatvor do tri godine
• obavezno oduzimanje i uništenje predmeta od stava 1 do 4 ovog člana

Isključena je mogućnost primene instituta dela malog značaja.