Kategorija: Krivično pravo

Pomoć učiniocu posle izvršenog krivičnog dela (član 333. KZ)

3. jula 2026.

Pojam i zakonska definicija:

  • Osnovni oblik (stav 1): Krivično delo vrši lice koje krije učinioca krivičnog dela ili mu prikrivanjem sredstava kojima je delo učinjeno, tragova ili na drugi način pomaže da ne bude otkriven, ili koje krije osuđeno lice ili preduzima druge radnje kojima se ide za tim da se ne izvrši izrečena kazna, mera bezbednosti ili da se ne primene vaspitne mere upućivanja u vaspitnu ustanovu ili vaspitno-popravni dom.
  • Ovo delo predstavlja naknadno pomaganje koje se pruža tek nakon što je primarno krivično delo već izvršeno.

Zaštitni objekat:

  • Cilj propisivanja ovog krivičnog dela jeste efikasnije otkrivanje učinjenih krivičnih dela, kao i izvršenje izrečenih krivičnih sankcija. Štiti se pravosuđe, odnosno društveni interes da se spreči ometanje istrage i izvršenja krivičnih sankcija.

Radnja izvršenja:

  • Sastoji se u preduzimanju aktivnih radnji naknadnog pomaganja i može se manifestovati kao lično ili stvarno prikrivanje:
    1. Sve svesne radnje sakrivanja učinioca krivičnog dela ili već osuđenog lica (lično prikrivanje).
    2. Prikrivanje oruđa (sredstava) kojima je delo učinjeno, prikrivanje tragova ili pomaganje na bilo koji drugi način da učinilac ne bude otkriven (stvarno prikrivanje).
    3. Preduzimanje drugih radnji kojima se onemogućava izvršenje izrečene kazne, mere bezbednosti ili navedenih vaspitnih mera.
  • Izuzetak: Ukoliko je pomoć bila obećana pre izvršenja dela, reč je o psihičkom pomaganju koje predstavlja oblik saučesništva, a ne ovo samostalno krivično delo.

Posledica dela:

  • Ogleda se u ometanju otkrivanja učinioca krivičnog dela ili ometanju/sprečavanju izvršenja izrečene krivične sankcije.

Subjektivno biće (Umišljaj/Nehat):

  • Za postojanje dela neophodan je umišljaj.
  • Umišljaj mora da obuhvati i bitna stvarna obeležja krivičnog dela koje je učinilo lice kome se pruža pomoć.

Oblici krivičnog dela: Zakon razlikuje tri oblika ovog dela:

  1. Osnovni oblik (stav 1): Pomoć učiniocu ili osuđenom licu, bez obzira na vrstu i težinu primarno izvršenog krivičnog dela.
  2. Teži oblik (stav 2): Pružanje pomoći učiniocu krivičnog dela za koje je propisana kazna zatvora preko pet godina.
  3. Najteži oblik (stav 3): Pružanje pomoći učiniocu krivičnog dela za koje je propisan doživotni zatvor.

Subjekat (Izvršilac):

  • Subjekat može biti svako lice.
  • Izuzetak: Izvršilac ne može biti saučesnik u primarnom delu, jer se od saučesnika ne može zahtevati da otkriju zajedničko delo (pomoć se pruža isključivo u odnosu na delo drugog lica).

Kažnjavanje / Specifičnosti:

  • Kazne:
    • Za stav 1: Novčana kazna ili zatvor do tri godine.
    • Za stav 2: Zatvor od šest meseci do pet godina.
    • Za stav 3: Zatvor od jedne do osam godina.
  • Pravilo limitiranja kazne (stav 4): Kazna za osnovni oblik (stav 1) ne može biti teža ni po vrsti ni po visini od kazne propisane za krivično delo koje je izvršilo lice kojem je pružena pomoć.
  • Lični osnov isključenja kažnjivosti (stav 5): Krivično delo je isključeno (neće se kazniti) lice koje pruži pomoć sledećim bliskim licima:
    • Supružniku ili licu sa kojim učinilac živi u trajnoj vanbračnoj zajednici.
    • Srodniku po krvi u pravoj liniji, bratu ili sestri, usvojiocu ili usvojeniku, kao i supružniku nekog od ovih lica, odnosno licu koje sa njima živi u trajnoj vanbračnoj zajednici.
  • Pojam učinioca: Pod učiniocem se podrazumeva kako izvršilac, tako i saučesnik primarnog krivičnog dela.
  • Zavisnost od postojanja krivice: Ako se u postupku donese oslobađajuća presuda za primarno delo jer nema krivice kao konstitutivnog elementa, ne može postojati ni krivično delo pomoći učiniocu.
  • Samoprijavljivanje: Ako lice koje je pružilo pomoć samo prijavi delo, to se ceni isključivo kao olakšavajuća okolnost prilikom odmeravanja kazne.

 

 

Neprijavljivanje krivičnog dela i učinioca (član 332. KZ)

3. jula 2026.

Pojam i zakonska definicija:

  • Osnovni oblik (stav 1): Vrši lice koje zna da je neko lice učinilo krivično delo za koje se po zakonu može izreći doživotni zatvor ili zna samo da je takvo delo učinjeno, pa to ne prijavi pre nego što su delo, odnosno učinilac otkriveni.
  • Delo obuhvata kako dovršeno, tako i pokušano krivično delo.

Zaštitni objekat:

  • Pravosudni sistem Republike Srbije, odnosno društveni interes za pravovremenim otkrivanjem najtežih krivičnih dela i njihovih učinilaca radi nesmetanog ostvarivanja pravosudne funkcije.

Radnja izvršenja:

  • Sastoji se u propuštanju prijavljivanja – ovo je klasično pravo krivično delo nečinjenja.
  • Može se izvršiti na dva alternativno postavljena načina:
    1. Neprijavljivanjem učinioca krivičnog dela – kada je poznat identitet učinioca (što obuhvata i neposrednog izvršioca i sve saučesnike).
    2. Neprijavljivanjem izvršenog dela – kada je poznato samo da je delo izvršeno, dok je učinilac nepoznat.
  • Nastanak obaveze: Obaveza prijavljivanja nastaje u momentu saznanja za delo ili učinioca. Ako postoje opravdane prepreke koje privremeno sprečavaju prijavljivanje, obaveza nastaje tek kada te prepreke prestanu.

Posledica dela:

  • Ogleda se u samom propuštanju preduzimanja dužne radnje prijavljivanja u zakonskom roku (pre nego što su delo ili učinilac otkriveni). Po prirodi, reč je o delu kod kojeg se posledica podudara sa samom radnjom nečinjenja.

Subjektivno biće (Umišljaj/Nehat):

  • Za sva tri oblika krivičnog dela neophodan je umišljaj izvršioca.
  • Kod drugog i trećeg oblika zakon izričito naglašava svesno propuštanje. Posebne namere (npr. namera pribavljanja koristi) nisu predviđene kao elementi bića dela.

Oblici krivičnog dela: Prema važećem KZ-u, delo ima tri oblika:

  1. Osnovni oblik (stav 1): Neprijavljivanje učinioca ili izvršenog dela za koje se može izreći doživotni zatvor pre nego što budu otkriveni.
  2. Poseban oblik za službena i odgovorna lica (stav 2): Svesno propuštanje prijavljivanja krivičnog dela za koje je to lice saznalo u vršenju svoje dužnosti, a za koje se može izreći kazna zatvora od pet godina ili teža kazna.
  3. Kvalifikovani oblik za podređene (stav 3): Svesno propuštanje službenog ili odgovornog lica da prijavi delo svog podređenog koje je ovaj učinio pri vršenju svoje službene, vojne ili radne obaveze, pod uslovom da je za to delo propisan doživotni zatvor.

Subjekat (Izvršilac):

  • Kod osnovnog oblika (stav 1): Opšti subjekat (delictum commune) – bilo koje lice koje ima relevantno saznanje.
  • Kod drugog i trećeg oblika (stav 2 i 3): Poseban subjekat (delictum proprium) – isključivo službeno lice ili odgovorno lice.

Kažnjavanje:

  • Za osnovni oblik (stav 1): Kazna zatvora do tri godine.
  • Za oblik iz stava 2: Kazna zatvora od šest meseci do pet godina.
  • Za oblik iz stava 3: Kazna zatvora od jedne do osam godina.

Izuzeci i specifičnosti (Osnovi isključenja kažnjivosti – stav 4):

  • Krug privilegovanih lica: Neće se kazniti za neprijavljivanje lice kojem je učinilac:
    • Supružnik ili lice sa kojim živi u trajnoj vanbračnoj zajednici.
    • Srodnik po krvi u pravoj liniji, brat ili sestra, usvojilac ili usvojenik.
    • Supružnik nekog od ovih lica ili lice koje sa njima živi u trajnoj vanbračnoj zajednici.
    • Krug privilegovanih lica u važećem zakonu proširen je i na branioca, lekara ili verskog ispovednika učinioca.
  • Domet isključenja: Ovaj lični osnov važi samo za stav 1 i stav 2, dok se nikada ne odnosi na stav 3 (odgovornost za podređene).
  • Problem nepoznatog učinioca: Ako lice propusti da prijavi samo delo (ne znajući ko je učinilac), a naknadno se ispostavi da je izvršilac blisko lice, oslobođenje ne važi. Svrha ove odredbe je zaštita bliskog odnosa sa poznatim učiniocem, a ne oslobađanje od opšte dužnosti prijavljivanja nepoznatih dela.
  • Saznanje van dužnosti (kod stava 2): Ukoliko službeno ili odgovorno lice za delo sazna privatno, van vršenja dužnosti, načelno nema dela iz stava 2. Ipak, delo će postojati ako je saznanje u tesnoj vezi sa vršenjem dužnosti (npr. kada odgovorno lice privatno sazna za delo koje je izvršio zaposleni u istom pravnom licu).
  • Ratio legis (stav 3): Predstavlja implementaciju principa komandne odgovornosti (prema članu 28. Statuta Međunarodnog krivičnog suda), ali pokriva i druga najteža domaća krivična dela koja su van te nadležnosti.

Nesprečavanje vršenja krivičnih dela protiv čovečnosti i drugih dobara zaštićenih međunarodnim pravom

4. marta 2017.

U pozadini stoji komandna odgovornost

  • jednim svojim delom je u suprotnosti s načelom lične subjektivne odgovornosti
  • izjednačava nehatno propuštanje da se spreči izvršenje kd ili prijavi njegov učinilac sa umišljajnim izvršenjem dela koje nije sprečeno odnosno prijavljeno
  • ima svoje opravdanje samo ako se shvati – njen nehatni deo naročito kao delo propuštanja da se spreči izvršenje određenih kd a ne kao odgovornost za sama ta dela
  • jedino rešenje kojim se može postići usaglašavanje nacionalnog krivičnog zakonodavstva sa Rimskim statutom
  • prvi osnovni oblik
    • nepreduzimanje mera za sprečavanje kd protiv čovečnosti i drugih dobara zaštićenih međunarodnim pravom
    • može se izvršiti samo propuštanjem tako da se radi o pravom krivičnom delu nečinjenja
      • izvršilac propušta da preduzme one mere koje je mogao i bio dužan da preduzme za sprečavanje krivičnog dela; dve situacije:
        • snage kojima komanduje ili koje kontroliše pripremaju izvršenje krivičnog dela,
          • sprečavanje u pravom smislu
        • snage kojima komanduje ili koje kontroliše započele njegovo izvršenje
          • izvršilac nije sprečio dovršenje krivičnog dela
    • da bi kd postojalo potrebno je da usled propuštanja dođe do izvršenja nekog od navedenih kd od strane potčinjenih 
      • nepotrebno je da je obuhvaćena umišljajem odnosno nehatom – objektivni uslov inkriminacije
    • KD neće postojati kada je kd pokušano od strane potčinjenih a vojni zapovednik ili lice koje faktički vrši tu funkciju spreči dovršenje kd – kd ostane u fazi pokušaja
    • izvršilac može biti vojni zapovednik koji komanduje snagama koje vrše ili pripremaju neko od navedenih kd ili lice koje faktički vrši tu funkciju
      • neophodno je da se radi o zapovedniku koji stvarno komanduje ili kontroliše snage koje su pripremaju ili su započele izvršenje navedenih krivičnih dela
        • mora imati moć da spreči izvršenje kd
      • sama činjenica da se neko formalno nalazi na određenom položaju nije dovoljna
    • na subjektivnom planu zahteva se umišljaj
      • znanje da snage kojima izvršilac komanduje ili koje kontroliše pripremaju ili su započele izvršenje nekog od navedenih krivičnih dela
  • drugi osnovni oblik
    • izvršilac je drugi pretpostavljeni a ne vojni komandant ili lice koje faktički vrši tu funkciju
      • civilno pretpostavljeni koji mogu obavljati vrlo različite funkcije
    • kod oba umišljajna oblika propisano je da će se učinilac kazniti onom kaznom koja je propisana za kd koje nije sprečeno
  • nehatni oblik
    • oba prethodna oblika
    • svesni, nesvesni nehat
    • šest meseci do 5 godina

 

Zločin protiv čovečnosti

4. marta 2017.

Zločinom protiv čovečnosti smatra se preduzimanje navedenih radnji pod uslovom da su one preduzete kao deo šireg ili sistematskog napada uperenog protiv bilo kojeg civilnog stanovništva.

To su radnje:

  • ubistva
  • stavljanje stanovništva ili jednog njegovog dela u takve životne uslove koji vode njihovom potpunom ili delimičnom istrebljenju
  • porobljavanje
  • prinudno preseljavanje
  • mučenje
  • silovanje
  • prinuđavanje na prostituciju
  • prisiljavanje na trudnoću ili strelisianje radi promene etničkog sastava stanovništva
  • proganjanje ili proterivanje na političkoj, verskoj, rasnoj, nacionalnoj, etničkoj, kulturnoj, polnoj ili kakvoj drugoj osnovi
  • prisilni nestanak
  • zatvaranje ili otmica lica bez davanja informacija o tome kako bi im se uskratila pravna zaštita
  • ugnjetavanje rasne grupe ili uspostavljanje dominacije jedne takve grupe nad drugom
  • i drugi slični nehumani postupci kojima se namerno prouzrukuju teške patnje ili ozbiljno ugrožava zdravlje
    • relativno neodređena radnja
    • mora se raditi o radnjama koje su po težini slične prethodno navedenim i koje za posledicu imaju teške patnje žrtava ili ozbiljno ugrožavanje njihovog zdravlja
    • naglašen i subjektivni element
      • postojanje namere da se prouzrukuje takva posledica
  • kd postoji kada je preduzeta bilo koja od navedenih radnji ili kada je naređeno da se ona izvrši pod uslovom da predstavlja deo sistematskog ili šireg napada na civilno stanovništvo

Centralni element je postojanje šireg ili sistematskog napada uperenog na civilno stanovništvo

  • radnja izvršenja se mora preduzeti u okviru takvog napada
  • širi napad treba shvatiti kao napad protiv velikog broja žrtava na jednom širem području i koji se vrši u određenom vremenskom periodu, koji traje izvesno vreme

Subjektivno obeležje bića kd je umišljaj.

  • svest da se radnja izvršenja preduzima u okviru šireg ili sistematskog napada na civilno stanovništvo

Sličnosti i razlike sa drugim kd:

  • razlika u odnosu na ratni zločin prema civilnom stanovništvu je u tome što je irelevantno da li se radnja krivičnog dela vrši za vreme oružanog sukoba ili u miru
  • u odnosu na genocid se ne zahteva genocidna namera
    • pripadnost grupi ima samo značaj kod proganjanja kao oblika zločina protiv čovečnosti
    • kod zločina protiv čovečnosti se određene radnje vrše u okviru šireg ili sistematskog napada na civilno stanovništvo
      • sistematski, planski i masovno
    • za međunarodni karakter bitno je da dobije sudelovanje ili tolerisanje od strane države ili neke političke org. tj organizacije koja ima de facto ili de iure političku moć

Propisana kazna zatvora je najmanje pet godina ili zatvor od 30-40 godina.

Ovo kd ne zastareva.

Odavanje službene tajne

4. marta 2017.

Zaštitni objekt: službena dužnost, služba

Izvršilac: službeno lice

Radnja izvršenja: neovlašćeno saopštavanje, predaja ili na drugi način činjenje dostupnim drugom licu podataka koji predstavljaju službenu tajnu

Kazna: (1-3)

  • osnovni oblik
    • radnja izvršenja je neovlašćeno saoštavanje, predaja ili na drugi način činjenje dostupnim drugom licu podataka koji predstavljaju službenu tajnu
      • Saopštavanje se može izvršiti na više načina, usmeno ili pismeno npr
      • Predaja može biti neposredno drugom licu ili posredno preko drugog lica
      • Činjenje dostupnim je omogućavanje d a se drugo lice na bilo koji način upozna sa podacima koji predstavljaju službenu tajnu
    • za dovršeno kd nije potrebno da se drugo lice upozna sa podacima koji predstavljaju službenu tajnu
    • objekat radnje su podaci koji predstavljaju službenu tajnu
      • Službenom tajnom smatraju se podaci ili dokumenti koji su zakonom, drugim propisom ili odlukom nadležnog organa proglašena službenom tajnom i čije je odavanje imalo ili moglo imati štetne posledice za službu.
      • Službenom tajnom se ne smatraju podaci ili dokumenti koji su upravljeni na teške povrede osnovnih prava čoveka, ili na ugrožavanje ustavnog uređenja ili bezbednosti Srbije, i podaci ili dokumenti koji imaju za cilj prikrivanje učinjenog kd za koje se može izreći zatvor od pet godina ili teža kazna
    • Izvršilac može biti samo službeno lice
      • može biti i lice koje je odalo tajnu pošto mu je prestalo svojstvo službenog lica
    • propisana je kazna zatvor od šest meseci do pet godina
  • teži oblik
    • ako prilikom izvršenja dela iz stava 1 bude ostvarena 1 od tri kvalifikatorne okolnosti
      • ako je učinjeno delo iz koristoljublja
      • ako je učinjeno u pogledu naročito poverljivih podataka
      • ako je izvršeno radi objavljivanja ili korišćenja podataka u inostranstvu
    • 1-8 godina
  • nehatni oblik
    • postojaće i ako se podaci ne obezbede odnosno drže na mestu i na takav način da se time stvori situacija da mogu biti dostupni nepozvanom licu
    • zatvor do 3 godine

 

Trgovina uticajem

4. marta 2017.

Zaštitni objekt: službena dužnost, služba

Izvršilac: službeno lice ili lice sa službenim odnosno društvenim uticajem

Radnja izvršenja: zahtevanje ili primanje poklona ili kakve druge koristi za sebe ili drugoga u cilju posredovanja da se izvrši ili ne izvrši neka službena radnja

Posledica: nezakonita isplata

Kazna: šest meseci do 5 godina i novčana kazna

  • osnovni oblik nepravo pasivno posredovanje 
    • radnja izvršenja je zahtevanje ili primanje poklona ili kakve druge koristi za sebe ili drugoga u cilju posredovanja da se izvrši ili ne izvrši neka službena radnja
      • posredovanje treba da se ostvari korišćenjem svog službenog ili društvenog položaja ili uticaja
        • stvarni i pretpostavljeni
        • samo posredovanje nije radnja izvršenja niti je potrebno da je došlo do posredovanja
      • dovoljno je da je učinilac zahtevao ili primio poklon ili kakvu drugu korist da bi posredovao da se izvrši ili ne izvrši neka službena radnja korišćenjem svog službenog ili društvenog položaja ili uticaja
      • mora postojati mogućnost korišćenja svog službenog ili društvenog položaja ili uticaja da bi se radilo o ovom kd
        • mora se raditi o takvom društvenom položaju ili uticaju koji može biti odlučujući prilikom posredovanja da se neka službena radnja izvrši ili ne izvrši
    • izvršilac može biti ono lice koje ima određeni službeni ili društveni položaj ili uticaj
    • šest meseci do pet godina
  • teži oblik – pravo pasivno posredovanje
    • potrebno je da se posreduje s ciljem vršenja službene radnje koja se ne bi smela izvršiti ili se posreduje da se ne izvrši službena radnja koja bi se morala izvršiti
    • radnja izvršenja se sastoji u protivzakonitom posredovanju
      • nije potrebno da je izvršialc primio poklon ili kakvu drugu korist za posredovanje
    • kazna je zatvor od jedne do 8 godina
    • oba oblika podrazumevaju postojanje umišljaja
  • nepravo aktivno posredovanje
    • radnju izvršenja predstavlja obećanje, nuđenje ili davanje poklona ili kakve druge koristi drugom licu da ono korišćenjem svog službenog ili društvenog položaja ili uticaja posreduje da se izvrši ili ne izvrši neka službena radnja
    • kazna zatvora do 3 godine
  • teži oblik – pravo aktivno posredovanje
    • ista radnja u cilju da drugo lice koristeći svoj službeni ili društveni položaj ili uticaj posreduje s ciljem vršenja službene radnje koja se ne bi smela izvršiti ili se posreduje da se ne izvrši službena radnja koja bi se morala izvršiti
    • šest meseci do pet godina
    • oba oblika podrazumevaju postojanje umišljaja
  • kvalifikovani oblik kd iz stava 3
    • ako je za posredovanje iz stava 3 – pravog pasivnog posredovanja – zahtevan ili primljen poklon ili kakva druga korist
    • neophodno je da je posredovanje izvršeno i to u vršenju ili nevršenju službene radnje iz stava 3
      • ako posredovanje nije izvršeno a primljena je za to nagrada ili kakva druga korist postojaće pokušaj dela iz stava 5 u vezi sa stavom 3
    • zatvor od 2 do 10 godina
  • vršenje kd iz stava 1-4 od strane lica koje ima status stranog službenog lica
    • ista kazna kao i kada delo učini lice koje ima svojstvo domaćeg službenog lica
  • oduzimanje imovinske koristi
    • sporno da li je oduzimanje imovinske koristi pribavljene krivičnim delom ili je u pitanju obavezna primena mere bezbednosti oduzimanja predmeta

Posluga

4. marta 2017.

Zaštitni objekt: službena dužnost, služba

Izvršilac: službeno lice i drugo lice koje se nalazi u radnom odnosu ili obavlja rad po nekom drugom pravnom osnovu u državnom organu, preduzeću, ustanovi ili drugom subjektu privrednog poslovanja

KD posluge postoji onda kada se neko posluži novcem, hartijom od vrednosti ili drugim stvarima koje su tom licu poverene u službi ili na radu u državnom organu, preduzeću, ustanovi ili drugom subjektu ili radnji ili te stvari neovlašćeno da drugom licu na poslugu.

Radnja izvršenja: neovlašćena posluga sa novcem, hartijama od vrednosti ili drugim stvarima ili davanje te stvari drugome neovlašćeno na poslugu

  • potrebno je da su novac, hartije od vrednosti ili druge stvari poverene izvršiocu u službi ili na radu u državnom organu, preduzeću, ustanovi ili drugom subjektu ili radnji
  • kod ovog kd nema prisvajanja niti namere da se sebi ili drugom pribavi protivpravna imovinska korist
  • reč je o privremenom korišćenju stvari sa postojanjem namere da se ta stvar vrati
  • razgraničenje sa KD pronevere – u odnosu na navedenu nameru, utvrdjuje se preko objektivnih okolnosti (mogućnost da se novac vrati itd.)

Kazna: šest meseci do pet godina

U pogledu objekta radnje i izvršioca važi sve što i za proneveru.

Neophodan je umišljaj koji je upravljen na neovlašćenu poslugu sa poverenim stvarima.

Prevara u službi

4. marta 2017.

Zaštitni objekt: službena dužnost, služba

Izvršilac: službeno lice i odgovorno lice u pravnom licu

Radnja izvršenja: dovođenje u zabludu ovlašćenog lica da izvrši nezakonitu isplatu

Posledica: nezakonita isplata

Kazna: šest meseci do 5 godina i novčana kazna

KD prevare u službi predstavlja poseban vid KD prevare koje se vrši od strane službenog lica u vršenju službene dužnosti i u odnosu na njega se javlja kao poseban oblik – radi se o odnosu specijaliteta

  1. osnovni oblik
    • radnja izvršenja je dovođenje u zabludu ovlašćenog lica da izvrši nezakonitu isplatu
      • Dovođenje u zabludu se vrši podnošenjem lažnih obračuna ili na drugi način
        • potrebno je da se to čini u vršenju službe od strane službenog lica
        • potrebno je da se postupa u vršenju službe a ne i u vezi sa službom
      • mora se preduzeti u nameri da se sebi ili drugom pribavi protivpravna imovinska korist
        • nije neophodno da je namera i realizovana
    • posledica je nezakonita isplata
      • delo je dovršeno kada ovlašćeno lice koje je dovedeno u zabludu izvrši nezakonitu isplatu
      • Ovlašćeno lice je ono koje bi u konkretnom slučaju inače bilo ovlašćeno da izvrši određenu isplatu kada ne bi bilo u zabludi u pogledu relevantnih činjenica zbog čega se isplata javlja kao nezakonita
    • može se vršiti samo sa umišljajem
      • neophodno je postojanje namere da se sebi ili drugom pribavi protivpravna imovinska korist
    • izvršilac bilo koje službeno lice
      • ako preduzme radnju izvršenja ali ne u vršenju svoje službe biće izvršilac prevare a ne prevare u službi
      • može biti i odgovorno lice u preduzeću, ustanovi ili drugom obliku
    • kazna zatvora od šest meseci do 5 godina i novčana kazna kumulativno
  2. teži oblik
    • ako je delom iz stava 1 pribavljena imovinska korist u iznosu preko 450k
    • 1-8 i novčana kazna
  3. najteži
    • milion i petsto hiljada
    • 2-12 i novčana kazna

 

Protivzakonita naplata i isplata

4. marta 2017.

Zaštitni objekt: službena dužnost, služba

Izvršilac: službeno lice

Radnja izvršenja je propisana alternativno:

  • naplata od lica koje nije dužno da nešto plati
  • naplata u većem iznosu od onog koje je neko lice dužno da plati
  • neisplaćivanje onoga što nekom licu pripada
  • isplata manjeg iznosa od onog koje nekom licu pripada
  • nepredavanje stvari
  • predaja stvari u količini ili vrednosti manjoj od one koja nekom licu pripada
    • potrebno je za sve oblike radnje da se postupa protivno zakonu, drugim propisima ili pojedinačnom aktu donetom na osnovu zakona kojim je neka naplata, isplata ili predaja stvari regulisana

Objekt radnje: novac, kod predaje stvari bilo koja pokretna stvar

Krivica: umišljaj

  • svest o tome da se vrši protivzakonita naplata, isplata ili predaja stvari
    • da se ne vrši isplata ili predaja ako postoji pravni osnov i dužnost da se to učini

Kazna: novčana kazna ili zatvor do 1 godine

Sticaj:

  • sticaj sa krivičnim delom pronevere
  • ako protivzakonitom naplatom ili isplatom učinilac istovremeno za sebe ili drugog pribavi korist reč je o prividnom idealnom sticaju, samo kd zloupotrebe službenog položaja
    • jeste opšte ali je teže krivično delo, ima posledicu koja obuhvata upravo pribavljanje koristi
  • u odnosu s prevarom, ima materijala za sticaj jer se ne mora izvršiti dovođenjem u zabludu u pogledu protivzakonite naplate i isplate
    • ali i prividni idealni sticaj jer se najčešće vrši na taj način 

Nesavestan rad u službi

4. marta 2017.

Zaštitni objekt: službena dužnost, služba

Izvršilac: službeno lice

Radnja izvršenja: kršenje zakona, propisa ili opštih akata, propuštanje dužnog nadzora, i drugi način

Posledica: mogućnost nastupanja teže povrede prava drugog ili imovinske štete

Kazna: (1-2)

Samo najgrublji oblici nesavesnog postupanja opravdavaju kp intervenciju.

  • osnovni oblik
    • radnju izvršenja čini službeno lice koje kršenjem zakona, drugih propisa ili opštih akata, propuštanjem dužnosti nadzora ili na drugi način očigledno nesavesno postupa u vršenju službe
      • očigledno nesavesno postupanje u službi može da preduzme na tri načina
        • kršenjem zakona, propisa ili opštih akata
        • propuštanjem dužnog nadzora
        • i na neki drugi način
      • nije dovoljno obično nesavesno postupanje, mora biti očigledno
        • mora se raditi o višem stepenu nesavesnog postupanja, o grubljoj povredi
    • neophodan je subjektivni element
      • da je bilo svesno ili je bilo dužno i moglo biti svesno da usled toga može nastupiti teška povreda prava drugog ili imovinska šteta
      • potrebno je da nastupi i u iznosu koji prelazi 450hiljada dinara
        • objektivni uslov inkriminacije a ne posledica
    • posledica se sastoji u mogućnosti nastupanja teže povrede prava drugog ili imovinske štete
    • izvršilac može biti bilo koje službeno lice
      • odgovorno lice takođe u ustanovi i drugom subjektu sem onih koje se bave privrednom delatnošću
    • subjektivni element
      • treba uzeti da se može izvršiti i iz umišljaja i nehata
      • umišljaj ili nehat mora da postoji u odnosu na mogućnost teže povrede – posledicu ali ne treba da obuhvati i samo nastupanje posledice jer ono nastupa objektivni uslov inkriminacije
      • u odnosu na mogućnost nastupanja teže povrede prava drugog ili imovinske štete može postojati kako umišljaj tako i nehad
      • u odnosu na druga bitna obeležja mora postojati umišljaj
    • novčana kazna ili zatvor do tri godine
  • teži oblik
    • ako usled dela iz stava 1 dođe do teške povrede prava drugog ili nastupanja imovinske štete u iznosu preko milion i 500 hiljada
    • teška povreda prava drugog je potrebna
    • zatvor od 6 meseci do 5 godina

 

Falsifikovanje službene isprave

4. marta 2017.

Zaštitni objekt: pravni saobraćaj

Izvršilac: službeno lice

Radnja izvršenja: unošenje neistinitih podataka u službenu ispravu, knjigu ili spis ili neunošenje nekog važnog podatka; overavanje službene isprave, knjige ili spisa sa neistinitim sadržajem; omogućavanje pravljenja službene isprave, knjige ili spisa sa neistinitom sadržinom svojim potpisom ili pečatom

Posledica: apstraktna opasnost za odvijanje pravnog saobraćaja – u načelu delatnosno delo

Kazna: (1-2)

Po svojoj prirodi predstavlja intelektualni falsifikat – isprava izdana od strane ovlašćenog službenog lica ali je njena sadržina neistinita.

  1. prvi osnovni oblik
    • čini službeno lice koje
      • u službenu ispravu, knjigu ili spis unese neistinite podatke ili ne unese važan podatak
      • svojim potpisom odnosno službenim pečatom overi službenu ispravu, knjigu ili spis sa neistinitom sadržinom
      • svojim potpisom, odnosno službenim pečatom omogući pravljenje službene isprave ili spisa sa neistinitom sadržinom
    • radnja izvršenja je alternativno propisana
      • unošenje neistinitih podataka u službenu ispravu, knjigu ili spis ili neunošenje nekog važnog podatka
        • ostvaruje se činjenjem ili nečinjenjem kojim nastaje lažna službena isprava, knjiga ili spis
        • neistiniti podatci koji se unose ili istiniti podatci koji se ne unose u službenu ispravu, knjigu ili spis moraju biti važni odnosno značajni za određene odnose
      • overavanje svojim potpisom odnosno službenim pečatom službene isprave, knjige ili spisa sa neistinitim sadržajem
        • službeno lice svojim potpisom odnosno pečatom verifikuje službenu ispravu, knjigu ili spis čija sadržina ne odgovara objektivnom stanju stvari
      • omogućavanje pravljenja službene isprave, knjige ili spisa sa neistinitom sadržinom svojim potpisom ili pečatom
        • službeno lice stavlja svoj potpis odnosno pečat na službenu ispravu, knjigu ili spis u koji će naknadno biti uneti neistiniti podaci ili će biti izostavljeni važni podaci
    • delo je dovršeno preduzimanjem bilo koje delatnosti koja ima karakter radnje izvršenja
      • delatnosno krivično delo kod koga posledica nije predviđena kao obeležje bića kd
    • objekt radnje su službena isprava, knjiga ili spis
      • Javna isprava je ona isprava koju je u propisanom obliku izdao državni organ u granicama njegove nadležnosti kao i isprava koju je u takvom obliku izdala druga organizacija ili zajednica u vršenju javnih ovlašćenja koje joj je povereno zakonom ili odlukom državnog organa zasnovanom na zakonu
      • Službene isprave su isprave koje izdaje službeno lice u vršenju svoje službene dužnosti i služe kao dokaz određene pravno relevantne činjenice
      • Službene knjige su knjige koje u skladu s odgovarajućim propisima vode službena lica u okviru vršenja službene dužnosti – matične knjige npr, knjigovodstvene, blagajničke
      • Službeni spisi su dokumenti koji nastaju u vršenju službe ili u vezi sa njom i u zavisnosti od konkretnog slučaja obuhvataju samo dokumenta koja je sačinilo službeno lice u vršenju svoje službe ili u vezi sa njom ili obuhvataju dokumenta i odgovarajuće podneske učesnika u određenim postupcima
    • izvršilac je službeno lice
      • može biti i odgovorno lice
      • Službeno lice je lice kojem je faktički povereno vršenje pojedinih službenih dužnosti ili poslova
      • Odgovorno lice je vlasnik preduzeća ili drugog subjekta privrednog poslovanja ili lice u preduzeću, ustanovi ili drugom subjektu kojem je, s obzirom na njegovu funkciju, uložena sredstva ili na osnovu ovlašćenja poveren određeni krug poslova u upravljanju imovinom, proizvodnji ili drugoj delatnosti ili u vršenju nadzora nad njima ili mu je faktički povereno obavljanje pojedinih poslova
    • krivica – umišljaj
    • kazna od tri meseca do pet godine
  2. drugi oblik
    • čini službeno lice koje neistinitu službenu ispravu, knjigu ili spis upotrebi u službi kao da su istiniti ili koje službenu ispravu knjigu ili spis uništi, prikrije, u većoj meri ošteti ili na drugi način načini neupotrebljivim
    • radnja izvršenja alternativno propisana
      • upotreba neistinite službene isprave, knjige ili spisa
        • upotreba podrazumeva njihovo korišćenje u vršenju službe kao da su istiniti
      • uništenje, prikrivanje, oštećenje u većoj meri ili na drugi način činjenje neupotrebljivim službene isprave, knjige ili spisa
        • uništenje znači preduzimanje bilo koje delatnosti koja dovodi do njihovog potpunog fizičkog uništenja koje podrazumeva nemogućnost korišćenja npr cepanjem
        • prikrivanje se vrši njihovim stavljanjem na mesto koje je nepoznato određenom krugu lica
        • oštećenje je delimično uništenje koje mora biti u većoj meri
          • procenjuje se s obzirom na mogućnost daljeg korišćenja službene isprave, knjige ili spisa
        • činjenje neupotrebljivim na drugi način je preduzimanje bilo kog činjenja ili nečinjenja koje za posledicu ima nemogućnost korišćenja službene isprave, knjige ili spisa
    • izvršilac je službeno lice
      • može biti i odgovorno lice
    • krivica – umišljaj
      • kod upotrebe mora da obuhvati svest o neistinitosti službene isprave, knjige ili spisa
    • ista kazna kao kod prvog oblika – tri meseca do pet godina

 

Posebni slučajevi falsifikovanja isprave

4. marta 2017.

Pet posebnih oblika kd falsifikovanja isprave:

  • ZLOUPOTREBA BLANKETA
    • čini onaj ko hartiju, blanket ili drugi predmet na kojem je neko lice stavilo svoj potpis neovlašćeno popuni izjavom koja ima vrednost za pravne odnose
    • zloupotreba blanko datog potpisa
      • nije značajno iz kog razloga je neko lice prethodno stavilo svoj potpis na hartiju, blanket ili drugi predmet
    • bitno je da se na blanko potpisanu hartiju unosi određena izjava
      • izjava mora imati vrednost za pravne odnose i mora biti uneta neovlašćeno
    • dovršeno samim popunjavanjem hartije, blanketa ili drugog predmeta
      • unošenjem izjave koja ima vrednost za pravne odnose
    • ne traži se da je posle popunjavanja došlo do upotrebe hartije, blanketa ili drugog predmeta
  • SAČINJAVANJE ISPRAVE OBMANOM
    • čini onaj ko drugog obmane o sadržaju isprave i ovaj stavi svoj potpis na tu ispravu smatrajući da potpisuje pod drugu ispravu ili pod drugi sadržaj
    • zloupotreba poverenja nekog lica
    • dovršeno kada lice smatrajući da potpisuje pod drugu ispravu ili pod drugi sadržaj stavi svoj potpis na određenu ispravu
  • NEOVLAŠĆENO IZDAVANJE ISPRAVE
    • postoji kada ko ispravu izda u ime drugog  lica bez njegovog ovlašćenja ili u ime lica koje ne postoji
    • ostvaruje se na dva načina
      • kada neko lice izda ispravu u ime drugog lica bez njegovog ovlašćenja
      • kada neko lice izda ispravu u ime drugog lica koje ne postoji
    • dovršeno kad je isprava izdata
  • TAČKA 4
    • kada neko ko je izdavalac isprave uz svoj potpis stavi da ima položaj, zvanje ili čin iako ga nema, a ovo ima bitan uticaj na dokaznu snagu isprave
    • isprava je prava u pogledu sadržine, potpisa i izdavaoca ali izdavalac nema položaj, čin ili zvanje koje je u ispravi naveo
    • potrebno je da navođenje položaja, čina ili zvanja ima bitan uticaj na dokaznu snagu isprave
    • dovršeno kada izdavalac isprave uz svoj potpis stavi da ima položaj, čin ili zvanje koje nema 
  • NEOVLAŠĆENO UPOTREBLJAVANJE PEČATA ILI ZNAKA
    • čini ga onaj ko ispravu načini na taj način što neovlašćeno upotrebi pečat ili znak
    • radnja izvršenja je pravljenje isprave neovlašćenom upotrebom pečata ili znaka
      • Pečat ili znak su pravi ali je njihova upotreba neovlašćena

Kod učinioca mora postojati namera da se ta isprava upotrebi kao prava

  • kažnjiva je njihova upotreba kao i nabavljanje radi upotrebe

Pokušaj je kažnjiv

Može se učiniti samo sa umišljajem

  • podrazumeva i posebnu nameru da se delo čini neovlašćeno

Kazniće se kaznom za kd falsifikovanje isprave

  • zatvor do tri godine

Falsifikovanje isprave

4. marta 2017.

Zaštitni objekt: pravni saobraćaj

Izvršilac: bilo koje lice

Radnja izvršenja: pravljenje lažne isprave, preinačenje isprave, upotreba lažnje ili preinačene isprave i nabavljanje lažne ili preinačene isprave radi upotrebe

Posledica: apstraktna opasnost za funkcionisanje pravnog sistema

Kazna: (1-2)

  • osnovni oblik
    • sastoji se u pravljenju lažne isprave, preinačenju prave u nameri da se upotrebi kao prava, onaj ko lažnju ili preinačenu upotrebi kao pravu ili je nabavi radi upotrebe
    • radnja izvršenja je alternativno određena
      • pravljenje lažne isprave
        • Pravljenje lažne isprave podrazumeva stvaranje isprave koja ne potiče od lica koje je navedeno kao njen izdavalac, već je ispravu sačinilo drugo lice, odnosno izvršilac kd
        • ne podudaraju se lice označeno kao izdavalac isprave i lice koje je ispravu sačinilo
        • nije bitna sadržina isprave, može biti istinita ili lažna
        • potrebno je da je učinjeno u nameri da se isprava upotrebi kao prava
      • preinačenje isprave
        • pretpostavlja postojanje određene isprave i sastoji se u izmeni njene sadržine
        • potrebno je da se bitno menja sadržina isprave, da se izmene odnose na činjenice koje su od bitnog značaja
        • pretpostavlja nameru upotrebe isprave
        • materijalni falsifikat – stvaranje, menjanje isprave u fizičkom, materijalnom smislu
      • upotreba lažne ili preinačene isprave 
        • stavljanje u pravni saobraćaj
        • lažna ili preinačena isprava je stavljena u pravni saobraćaj kada je njena sadržina saznata od lica kome je upućena
      • nabavljanje lažne ili preinačene isprave radi upotrebe
        • podrazumeva sticanje tj preduzimanje bilo koje delatnosti kojom se uspostavlja faktička vlast nad lažnom ili preinačenom ispravom
        • nije značajno na koji je način nabavljena
        • potrebno je da je nabavljena radi njene upotrebe
    • dovršeno preuzimanjem radnje izvršenja
      • irelevantno je u kom cilju je učinilac nameravao da je upotrebi
    • posledica
      • apstraktna opasnost za funkcionisanje pravnog saobraćaja
    • objekt je isprava
      • Ispravom se smatra svaki predmet podoban ili određen da služi kao dokaz činjenice koja ima značaj za pravne odnose
        • i računarski podatak
        • široko se shvata
    • izvršilac može biti bilo koje lice
      • lice koje je podstrekavalo, pomagalo odgovaraće u svojstvu saučesnika
    • relevantan oblik krivice je umišljaj
      • direktni umišljaj i namera da se lažna odnosno preinačena isprava upotrebi kao prava
    • zatvor do tri godine
  • teži oblik
    • ako je delo iz stava 1 učinjeno u pogledu javne isprave, testamenta, menice, čeka, javne ili službene knjige ili druge knjige koja se mora voditi na osnovu zakona
      • kvalifikatorna okolnost je svojstvo objekta radnje
    • radnja izvršenja se ostvaruje na isti način kao kod osnovnog oblika samo u pogledu svih gornjih situacija
      • Javna isprava je ona isprava koju je u propisanom obliku izdao državni organ u granicama njegove nadležnosti kao i isprava koju je u takvom obliku izdala druga organizacija ili zajednica u vršenju javnih ovlašćenja koje joj je povereno zakonom ili odlukom državnog organa zasnovanom na zakonu
    • dovršeno okončanjem radnje izvršenja
    • produženo kd
    • izvršilac mora biti svako lice
    • relevantan oblik krivice je direktan umišljaj
      • pretpostavlja postojanje namere
    • tri meseca do 5 godina
  • kažnjiv je pokušaj krivičnog dela

Nedozvoljena proizvodnja, držanje, nošenje i promet oružja i eksplozivnih materija

4. marta 2017.

Zaštitni objekt: javni red i mir

Izvršilac: bilo koje lice

Radnja izvršenja:(1-5)

Posledica: apstraktna opasnost za javni red i mir

Kazna: (1-5)

Blanketna priroda kd pretpostavlja primenu odgovarajućih propisa sadržanih u Zakonu o oružju i municiji i Zakonu o eksplozivnim materijama, zapaljivim tečnostima i gasovima.

  1. osnovni oblik
    • čini ko neovlašćeno izrađuje, prepravlja, prodaje, nabavlja, vrši razmenu ili drži vatreno oružje, konvertibilno ili onesposobljeno oružje, njegove delove, municiju, eksplozivne materije i minsko-eksplozivna sredstva
    • radnja izvršenja je alternativno propisana i može biti:
      • izrada vatrenog oružja, konvertibilnog ili onesposobljenog oružja, delova oružja, municije, eksplozivnih materija ili minsko-eksplozivnih sredstava
        • pravljenje odnosno proizvodnja predmeta koji predstavljaju objekt radnje kd
      • prepravljanje
        • prilagođavanje oružja drugoj municiji i drugi zahvati na oružju kojima se utiče na njegovo funkcionisanje i trajno ili privremeno menjaju originalne tehničke karakteristike i konstrukcijska rešenja proizvođača
      • prodaja
        • ustupanje drugom licu za određenu novčanu naknadu predmeta koji predstavljaju objekt radnje kd 
      • nabavljanje
        • kupovina i drugi načini sticanja  predmeta koji predstavljaju objekt radnje kd 
        • nije značajno kada je i pod kojim okolnostima nabavljen predmet koji predstavlja objekt radnje kd
        • može biti i izvršenjem kd
      • razmena
        • ustupanje drugom licu  predmeta koji predstavljaju objekt radnje kd za druge predmete, određena dobra ili usluge
      • držanje
        • uspostavljanje neposredne ili posredne faktičke vlasti nad predmetima koji predstavljaju objekt radnje kd
        • ne mora trajati duže vreme, dovoljno  da traje nekoliko minuta
        • nije bitno da li je  predmet koji predstavlja objekt radnje kd u svojini izvršioca
    • delatnosti moraju biti preduzete neovlašćeno
    • kd je dovršeno preduzimanjem bilo koje delatnosti koja ima karakter radnje izvršenja
    • objekt radnje je vatreno oružje, konvertibilno ili onesposobljeno oružje, njegovi delovi, municija, eksplozivne materije i minsko-eksplozivna sredstva
      • čija je nabavka, razmena, nošenje ili držanje dozvoljena pod određenim uslovima odnosno uz odgovarajuću odluku nadležnog organa
      • Oružje je ručno prenosiva naprava izrađena ili prilagođena da pod pritiskom vazduha, barutnih ili drugih gasova ili drugog potisnog sredstva može da izbaci zrno, kuglu, sačmu ili neki drugi projektil odnosno da rasprši gas ili tečnost kao i druga naprava koja je namenjena za samoodbranu ili napad, lov ili sport
        • oružjem se ne smatraju uređaji za humano lišavanje života životinja, alati i imitacija oružja koje ne koristi municiju sa barutnim punjenjem
      • Vatreno oružje je ono oružje koje pod pritiskom barutnih gasova iz cevi izbacuje projektil
        • vrste vatrenog oružja su mitraljez, puškomitraljez, automatska puška, automat, pištolj, revolver, puška sa olučenim cevima, sa glatkim cevima, kombinovana puška, puške, pištolji i revolveri sa ivičnim paljenjem
        • može biti kratko i dugo, automatsko, poluautomatsko i repetirajuće, jednometno i dvometno
        • podvode se i ručno izrađen pištolj penkalo kao i svaka druga naprava koja izbacuje metak zrno ili drugi projektil, pištolj olovka, ručno pravljeni pištolj za ispaljivanje lovačkih patrona
      • Konvertibilno oružje je ono oružje koje izgledom podseća na vatreno oružje i koje se s obzirom na konstrukciju i materijal od koga je napravljeno može prepraviti tako da ispaljuje bojevu municiju
        • gasno, startno i signalno oružje
      • Onesposobljeno oružje je vatreno oružje čiji su osnovni delovi trajno prepravljeni tako da se iz njega ne može ispaliti bojevi metak
      • Delovi oružja mogu biti
        • osnovni
          • ram, navlaka i cev pištolja
          • ram, doboš i cev revolvera
          • sanduk, zatvarač, cev i glava puške, teleskopski – optički nišan sa svetlosnim snopom ili sa uređajem za elektronsko pojačavanje svetlosti, infracrvenim ili termovizijskim uređajem
        • dodatni osnovni su delovi višekalibarskog oružja koji se u originalnom pakovanju isporučuju zajedno sa oružjem i koji se smatraju jedinstvenom celinom zajedno sa oružjem
      • Municija su meci za vatreno oružje sa olučenim i glatkim cevima
      • Minsko-eksplozivna sredstva su sve vrste bombi, mina, granata i drugih naprava opremljenih sa eksplozivnom ili adekvatnom neeksplozivnom materijom ili detonatorom kod kojih pod spoljašnjim ili unutrašnjim delovanjem dolazi do naglog oslobođenja energije i njenog rasprskavanja
      • Eksplozivnim materijama smatraju se privredni eksplozivi, sredstva za paljenje eksploziva, pirotehnički proizvodi, privredna municija i barut i sirovine eksplozivnog karaktera koje se koriste za njihovu proizvodnju
        • petarda, crvni barut, fleš šok smeša i šibična smeša kojom se pune baterije
      • objekt nije pancir košulja koja se nalazi u slobodnoj prodaji
    • izvršilac može biti svako lice
    • subjektivni plan podrazumeva umišljaj
      • svest o tome da se delatnosti koje predstavljaju radnju izvršenja preduzimaju neovlašćeno kao i svojstvo objekta radnje odnosno svest o tome da je reč i vatrenom oružju itd
      • motiv se može uzeti u obzir samo prilikom odmeravanja kazne
    • zatvor šest meseci do 5 godina i novčana kazna
  2. prvi teži
    • postoji ako je u pitanju vatreno oružje, municija, eksplozivne materije, minsko-eksplozivna sredstva ili sredstva na bazi eksplozivnih materija ili gasno oružje čija izrada, prodaja, nabavka, razmena ili držanje nije dozvoljeno građanima
      • Gasno, startno i signalno oružje su pištolj, revolver ili puška koji pod pritiskom barutnih gasova raspršuju neškodljive, nadražujuće materije sa kratkotrajnim dejstvom i ispaljuju punjenje namenjeno isključivo izazivanju glasnog pucnja ili ispaljivanju svetleće rakete
    • fizička lica ne mogu nabavljati, držati i nositi oružje koje spada u tzv „A kategoriju“
      • minsko eksplozivna sredstva,
      • automatsko kratko i dugo vatreno oružje
        • oružje koje se posle ispaljenog metka automatski puni i koje može jednim pritiskom obarača ispaliti najmanje dva ili više metka jedan za drugim, bez ponovnog punjenja oružja
      • oružje skriveno u drugim predmetima 
      • vatreno oružje sa prigušivačem pucnja
    • zabranjeno je stavljati u promet, nabavljati, držati i nositi prigušivač pucnja, municiju sa pancirnim, zapaljivim, eksplozivim zrnom sa primesama ili oplatama od radioaktivnih, otrovnih i štetnih materija kao i zrna za takvu municiju i municiju za pištolje i revolvere sa zrnom koje ima eksplozivno dejstvo (dum-dum municija) i zrna za tu municiju
    • objekt može biti i pištolj škorpion, ručno pravljeno oružje u obliku olovke za ispaljivanje malokalibarskih metaka, gasni pištolj, modifikovana defanzivna ručna bomba m75 – kašikara, projektilski metak i elektrodetonatorske kapisle, plastični eksploziv i raketni pištolj
    • 1-8 godina i novčana kazna
    • u slučaju sticaja sa prvim oblikom
      • postoji samo teži oblik iz stava 2 primenom prividnog idealnog sticaja primenom principa konsumpcije
  3. drugi teži
    • ako je ostvarena neka od tri kvalifikatorne okolnosti
      • ako je stavom 1 i 2 veća količina oružja municije ili sredstava
        • kvalifikatorna okolnost je u količini
        • veću količinu oružja predstavlja
          • šest revolvera i dva pištolja
        •  veča količina sredstava na bazi eksplozivnih materija 
          • pet ručnih bombi
          • šest bombi, jedna defanzivna
        •  veća količina municije
          • 300 metaka različitog kalibra za pištolje
          • 400 metaka za revolver
      • ako je u pitanju oružje ili druga sredstva velike razorne moći
        • priroda oružja i sredstava je kvalifikatorna okolnost
        • plastični eksploziv pep 500 u težini od 500 grama sa detonatorskom kapicom
        • 2 kg plastičnog eksploziva penetrit
          • nebitno je što optuženi nije imao i kapislu jer je reč o upotrebljivom eksplozivu
      • ako se delo vrši protivno pravilima međunarodnog prava
    • kvalifikatorne okolnosti moraju biti obuhvaćene umišljajem učinioca
    • 2-12 godina
  4. treći teži
    • ako neko neovlašćeno nosi predmete dela iz stava 1 i 2
    • radnja izvršenja je nošenje vatrenog oružja ili drugog predmeta koji predstavlja objekt radnje datih oblika kd
      • Nošenje pretpostavlja da se učinilac kreće u prostoru u smislu promene mesta na kome se nalazi i da pri tom kod sebe drži oružje ili drugi predmet koji predstavlja objekt radnje kd
      • ako se nalazi u automobilu ili drugom prevoznom sredstvu isto je reč o nošenju
      • nošenje postoji ako učinilac ima mogućnost neposrednog raspolaganja, odnosno korišćenja oružja ili drugog predmeta koji predstavlja objekt radnje kd
    • postoji kada učinilac bez ovlašćenja nosi vatreno oružje ili drugi predmet koji predstavlja objekt radnje kd i pri tom nema ni ovlašćenje za njegovo držanje
    • dovršeno već samim nošenjem vatrenog oružja ili drugog predmeta koji predstavlja objekt
      • nije moguć pokušaj ovog kd
    • 2-10 godina
  5. lakši oblik
    • postoji kada neko neovlašćeno nosi predmete iz stava 1 za čije nabavljenje i držanje ima odobrenje nadležnog organa
    • zatvor od šest meseci do 5 godina
  6. obavezno oduzimanje oružja, njegovih delova, municije, materija i sredstva iz stava 1-5

Postoji stanovište da je moguća primena dela malog značaja kako u odnosu na osnovni oblik ako i u odnosu na teži oblik stava 2

Sticaj

  • ako je objekt radnje pribavljen izvršenjem kd krađe postojaće sticaj
  • ako je vatreno oružje bilo neovlašćeno držano ili nošeno a pri tom sredstvo izvršenja nekog drugog kd