Boravak u zatvoru negativno deluje:
- u fizičkom pogledu:
- nedostatak kretanja vazduha i svetlosti dovode do niza bolesti naročito tuberkuloze
- smrtnost osuđenika je 3x veća nego kod populacije na slobodi od tuberkuloze
- veliki broj osuđenika nema elementarne higijenske uslove u ćelijama
- HIV/AIDS je višestruko raširen među zavodskom populacijom nego među građanima SAD
- broj narkomana i seksualno aberantnih osoba
- broj je veći među ženama nego među muškarcima
- među crnim i latino amerikancima nego među belcima
- veliki broj narkomana
- nedostatak kretanja vazduha i svetlosti dovode do niza bolesti naročito tuberkuloze
- u psihološkom pogledu:
- ograničenje životnih aktivnosti na uski i ograđeni prostor predstavlja promenu koju doživljavaju kao poniženje
- gubitak samopouzdanja i emocionalna napetost
- nametnuti modeli ponašanja koje karakteriše krutost i apsurdnost
- posledice:
- zaoštravanje neprijateljskog stava prema društvu
- dvoličnost lukavost i pomuklost kojim se prikriva neprijateljski stav
- monotonija
- sklonost iluzijama i irealnim događajima
- posledice:
- prekid veza sa spoljnim svetom, rodbinskih, porodičnih i prijateljskih
- šok i emocionalna atrofija, unutrašnja okamenjenost
- strah od života na slobodi – prizonizam ili institucionalizacija
- prihvatanje manjoj ili većoj meri načina mišljenja, pravila ponašanja, običaja i opšte kulture zavoda
- deprivacija:
- lišavanje heteroseksualnih odnosa izaziva niz seksualnih devijacija
- nemogućnost korišćenja mnogih materijalnih dobara
- lišavanje osećaja sigurnosti zbog napada violentnih osuđenika i napetost zbog stalne spremnosti zbog odbrane od tih napada
- ponižavanje ličnosti zbog niza zavodskih procecdura
- vidovi prilagođavanja:
- bekstvo iz ustanove
- psihičko povlačenje
- bunt
- inovacija
- konformizam
- ritualizam
- manipulacija
- izolacija direktno vodi u psihoze, teška depresivna stanja, inhibirajuču teskobu i povlačenje u sebe
- zavodski uslovi mnogo teško padaju ženama
- pate od mentalnih poremećaja
- žrtve seksualnih uznemiravanja
- ograničenje životnih aktivnosti na uski i ograđeni prostor predstavlja promenu koju doživljavaju kao poniženje
- u društvenom pogledu:
- problemi sa kojima se sreće osuđenikova porodica
- teškoće materijalne prirode
- ugrožavanje bračnih veza
- emotivni problemi kod dece
- lišenje slobode je nečasno i dodir sa kaznenom ustanovom nanosi ljagu za ceo život
- otežava se ponovno uključenje u društvo
- nečasnim se smatra ne delo, nego izdržavanje kazne
- uslovno osuđena lica ne nailaze na slične probleme
- problemi sa kojima se sreće osuđenikova porodica
Osuđenička zajednica
Dva normativna sistema u zatvoru:
- formalni – zakonska i pravila sadržana u pravilnicima o kućnom redu
- neformalni – ukupnost odnosa između samih osuđenih lica koja su primorana da borave u veštački stvorenoj sredini
Podrazumeva postojanje paralelnih centara moći koji uvode svoja pravila u okviru kojih je važno sredstvo disciplinovanja ostalih osuđenika koji ne pripadaju toj eliti.
Osuđenička potkultura:
- nikada ne ugrožavaj interese drugih osuđenika
- nikada se ne svađaj sa kolegama
- ne eksploatiši druge
- drži do sebe
- nikada ne veruj zavodskom osoblju
Pravnik 