Pravnik

Kazne su sankcije kojima se autoru krivičnog dela preti nanošenjem fizičke ili duševne patnje.

Počivaju na krivici odnosno takvom obliku psihičkog odnosa prema svom delu koji zasniva njegovu odgovornost za to delo.

Načini kažnjavanja su se menjali. Kaznom se lišava prestupnik onih dobara koja se smatraju dovoljno značajnim da bi ovaj shvatio u kojoj meri društvo ne odobrava – sud o nevrednosti akata) njegovo delo.

Svrha kažnjavanja

Reč je o tome šta društvo želi da postigne kaznom odnosno zlom koje nanosi prestupniku.

Pred kaznu se mogu postaviti dva cilja:

• sredstvo da se učiniocu uzvrati zbog učinjenog dela
  • retributivni pristup – sredstvo odmazde i često nosi elemente kaznenog simbolizma
  • subjekti kaznene reakcije uzimaju samo da je delo izvršeno i automatski sledi kazna
• preventivni pristup
  • kazniti ne samo jer se učinilo nego da se ne bi učinilo
  • dva oblika
    • opšta ili generalna kojom se utiče na druge da ne vrše zabranjena dela
    • posebna ili specijalna kojom se deluje na osuđeno lice

Prožimaju se svuda elementi retribucije i prevencije

Pravila o odmeravanju kazni

Model apsolutno određenih kazni – za svako izvršeno delo predviđa isto kazneno delo – KZ iz 1891 posle francuske revolucije

Model relativno određenih kazni – određuje okvire u kojim ase može odmeriti kazna u zavisnosti od objektivnih i subjektivnih okolnosti – Napoleonov Code Penal

• pomirenje dva osnovna principa
  • legaliteta u izricanju kazne i
  • individualizacija – prilagođavanje ličnosti prestupnika

Model neodređenih kazni – imaju samo mogućnost da izaberu vrstu kazne a zatvorska administracija donosi odluku o njenom trajanju – SAD

• nemoguće u zakonskom pravu jer je suprotno načelu legaliteta

Koegzistencija legaliteta i individualizacije se može obezbediti:

• izbegavanjem ekstenzivnog određenja kažnjivih dela u posebnom delu i širokoh okvira zaprećene kazne
• određivanjem pravila o odmeravanju kazne
  • da se olakšavajuće i otežavajuće okolnosti navedu izričito ili
    • sužava kreativnost sudova
  • da se navedu okolnosti koje sud može uzeti u obzir pri odmeravanju
    • onemogućava ujednačenije tretiranje sličnih slučajeva