Zaštitni objekt: čovečnost i druga dobra zaštićena međunarodnim pravom
Radnja izvršenja: vršenje ubistava članova grupe, teških telesnih povreda ili teškom narušavanju fizičkog ili duševnog zdravlja članova grupe, stavljanju grupe u životne uslove koji dovode do njenog potpunog ili delimičnog istrebljenja, primeni mera kojima se sprečava rađanje između pripadnika grupe, prinudnom preseljenju dece u drugu grupu
Kazna: najmanje pet godina ili zatvor od 30-40
Krivično delo genocida je ustanovljeno Konvencijom o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida iz 1948 god. U naše krivično zakonodavstvo krivično delo genocida je uneto u Krivični zakonik 1951.
Krivicno delo genocida sastoji se u preduzimanju odredjenih radnji u cilju potpunog ili delimičnog uništenja neke nacionalne, etničke, rasne ili verske grupe.
Radnja izvršenja kd genocida može se sastojati u :
- vršenju ubistava članova grupe
- vršenju teških telesnih povreda ili teškom narušavanju fizičkog ili duševnog zdravlja članova grupe
- stavljanju grupe u životne uslove koji dovode do njenog potpunog ili delimičnog istrebljenja
- primeni mera kojima se sprečava rađanje između pripadnika grupe
- prinudnom preseljenju dece u drugu grupu
Radnju izvršenja preduzima ono lice koje naredi ili koje izvrši neku od tih radnji.
Prema konvenciji genocid se ne može izvršiti prinudnim raseljavanjem pripadnika grupe.
- rešenje u našem ranijem zakonodavstvu otišlo je i dalje od Konvencije
- ako je preduzeto prinudno raseljavanje ili drugi oblik radnje izvršenja u cilju etničkog čišćenja, a uz postojanje genocidne namere prema rešenju našeg ranijeg zakonodavstva bila su ispunjena obeležja kd genocida
- postoji suštinska razlika izmedju genocida i etničkog čišćenja
- kod genocida mora postojati namera da se stanovnistvo u potpunosti ili delimicno unisti
- kod etničkog čišćenja namera se odnosi samo na to da se stanovništvo prinudno premesti sa jedne teritorije na drugu i time promeni etnička slika te teritorije
- postoji suštinska razlika izmedju genocida i etničkog čišćenja
- KZ sada prinudno preseljavanje predvidja kao jednu od radnji izvršenja zločina protiv čovečnosti
Krivično deo genocida postoji kada je učinilac preuduzeo samo jednu od radnji u odnosu na jedno lice ukoliko je to učinio u nameri potpunog ili delimičnog uništenja neke grupe.
Postojanje dovršenog kd ne zavisi od toga da li je učinilac ostvario svoju nameru.
Izvršenje genocida se može sastojati u naređivanju izvršenja ili u neposrednom izvršenju zabranjenih radnji, što znači da se i naredbodavac smatra neposrednim izvršiocem krivičnog dela.
- proširivanje komandne odgovornosti i na genocid neprihvatljivo je zbog prirode ovog kd kod kog je subjektivni element posebno izražen
- obavezno je postojanje genocidne namere a to je nespojivo sa mogućnošću da pretpostavljeni kod komandne odgovornosti odgovara za genocid onda kada kod njega postoji nesvesni nehat
- naš zakonodavac je odlučio da institut komandne odgovornosti implementira u naše zakonodavstvo kao posebno kd nečinjenja koje ima svoj umišljajni i nehatni oblik
Za genocid je neophodno je da postoji genocidna namera, za krivicu je potreban direktan umišljaj.
- Namera podrazumeva postojanje voljnog elementa visokog intenziteta, pa je ona nespojiva sa pristajanjem odn eventualnim umišljajem.
Centralni deo ovog kd je namera učinioca da potpuno ili delimično uništi neku nacionalnu, etničku, rasnu ili versku grupu kao takvu.
Sprono je koliko deo grupe namera mora da obuhvati da bi se govorilo o nameri delimičnog uništenja neke nacionalne, etničke, rasne ili verske grupe.
- mora se raditi o značajnom delu grupe, što zavisi od konkretnog slučaja
Genocidna namera je jedna od osnovnih razlika u odnosu na krivična dela ratnih zločina i zločina protiv čovečnosti.
- genocid se može izvršiti i za vreme oružanog sukoba i za vreme mira, pa se ako razlikuje od ratnih zločina
Propisana kazna je zatvor od najmanje pet godina ili zatvor od 30-40 godina
Krivično gonjenje za genocide i izvršenje izrečene kazne ne zastareva.
Genocid se ne smatra političkim krivičnim delom.
