Kada potraživanje obezbeđeno hipotekom prestane, sopstvenik hipotekovane nepokretnosti može zahtevati brisanje hipoteke iz zemljišnih knjiga.
- kad dužnik ispuni svoju obavezu ili potraživanje prestane na neki drugi način, prestaje osnov na kome je počivala hipoteka
- za prestanak hipoteke, nije dovoljno da dužnik ispuni svoju obavezu ili da se ona ugasi na drugi način
- potrebno je da se hipoteka, koja je upisana u zemljišne knjige, ispiše iz njih
- gašenje potraživanja ne povlači prestanak hipoteke, nego samo omogućava sopstveniku hipotekovane nepokretnosti da zahteva ispis hipoteke iz zemljišnih knjiga
Ispunjenje obaveze je redovan i najčešći slučaj prestanka potraživanja obezbeđenog hipotekom, ali nije i jedini. Potraživanje prestaje i brisanje hipoteke se može zahtevati i u ovim slučajevima:
- ispunjenje obaveze
- sa ispunjenjem obaveze izjednačuje se i zamena ispunjenja kada se poverilac i dužnik sporazumeju da će poverilac primiti nešto drugo umesto onoga što mu se duguje
- prebijanje (kompenzacija)
- otpuštanje duga
- prenov (novacija), nemogućnost ispunjenja
- protek vremena
- smrt dužnika ili poverioca kod obaveza koje su nastale s obzirom na lične osobine ugovornika ili s obzirom na lične sposobnosti dužnika
Prema opštim pravilima obligacionog prava obaveza prestaje u slučaju kada jedno isto lice postane i poverilac i dužnik.
- ako poverilac nasledi svog dužnika, potraživanje koje je ranije imao prestaje, jer je došlo do sjedinjenja (konfuzije) subjekta u obligacionom odnosu
- ako je poveriočevo potraživanje obezbeđeno hipotekom upisanom u zemljišne knjige biće drugačije
- obaveza prestaje sjedinjenjem tek kad se hipoteka ispiše iz zemljišnih knjiga
Hipoteka ne prestaje ako potraživanje hipotekarnog poverioca zastari.
dužnik ne može tražiti ispis hipoteke iz zemljišnih knjiga zbog toga što je potraživanje zastarelo
