Kriminološke teorije su sva na naučnoj argumentaciji zasnovana uopštena objašnjenja pet elemenata koji sačinjavaju kriminalni fenomen.
Prisutno je shvatanje da je teorija nešto veoma apstraktno, neka vrsta mentalne gimnastike.
Bez teorija ne bismo razumeli pojave niti ih mogli predvideti i uticati na njih.
Sistematizacija se zasniva na podelu koju je pre više decenija dao američki autor George Vold na:
- klasicizam
- pozitivizam i
- teorije o ponašanju krivičnog zakonodavca
Sve teorije u kriminologiji delimo na četiri celine:
- klasicističke teorije – zasnivaju se na učenju Klasične škole u krivičnim naukama
- pozitivističke teorije – nastale su kao izraz želje da se nauka o zločinu igradi na principima prirodnih nauka
- teorije društvene reakcije – 60ih godina 20. veka kriminološki radovi se orijentišu prema načinu kako društvo reaguje na takva dela
- novije kriminološke teorije – sadrže elemente sve tri prethodne grupe
