Policija dosta košta, politizovana je i birokratizovana. Problemi prekoračenja i zloupotrebe ovlašćenja i korupcije.
Ostali vidovi devijantnog ponašanja policajaca:
- zloupotreba droga i njihovo dilovanje
- alkoholizam
- zabušavanje – cooping
- nezakonito oduzimanje imovine
- seksualno nasilje i uznemiravanje osoba koje su im u vlasti ili potčinjene
- porodično nasilje
Izdvajanja za policiju i njenu efikasnost
Policija državu košta najviše od svih organa krivične represije.
Značajna sredstva ulažu se u tehničku opremu i otvaranje novih radnih mesta.
Trend porasta broja zaposlenih ne prati pad kriminaliteta
Broj nerasvetljenih krivičnih dela – najviše rasvetljenih je kod prijavljenih silovanja, manje kod iznuda i ubistava a najniži kod oduzimanja motornog vozila.
Jedan od kriterijuma angažovanosti policije je i koliko se ona pojavljuje kao subjekt koji podnosi krivične prijave – kod punoletnih više od polovine slučajeva, kod maloletnika preko 9/10
Birokratizacija
Hester i Eglin definišu kao birokratsku organizaciju sa centralizovanim upravljanjem u kojoj zaposlena lica vrše poslove bezbednosti tokom celog radnog vremena.
Moć je koncentrisana na vrhu piramide, odvojene od realnosti, retko kontrolisane.
Trend rasta broja zaposlenih u organima samo u suštini uvećava broj nepotrebnih aktivnosti.
Kada uvedu tajnovitost stvore predstavu da su neophodni, prenesu je na celu službu i policija se počinje zatvarati pred javnošću a to se negativno odražava i na saradnju sa građanima.
U SAD čak 85% nije angažovano na poslovima centralnog zadatka – prevencija i suzbijanje kriminaliteta.
Politizacija
Dominantnim društvenim grupama je veoma stalo da stave policiju pod svoju kontrolu jer ih smatraju najpogodnijim sredstvom za održavanje stabilnosti i poretka.
Postoji opasnost da postane simbol autoriteta vlasti i da se pretvore u zaštitnike onih koji imaju moć.
Prekoračenje i zloupotreba ovlašćenja
Kod prekoračenja određena sredstva i postupci nisu upotrebljeni u skladu sa pravilima kojima je regulisana njihova primena.
Kod zloupotrebe se koriste u svrhe koje nisu povezane sa službom.
Povodi da sredstva prinude povremeno postanu tema javnosti su slučajevi brutalnog delovanja koje nije bilo neophodno.
Policijska brutalnost se ispoljava u različitim oblicima i prilikama.
- protiv pojedinca ili protiv mase
- intenzitet varira od verbalnog napada, fizičkog zlostavljanja do lišavanja života
- prema momentu
- od trenutka započinjanja operativne delatnosti pređene su granice kojima je primena sredstava prinude dozvoljena
- do ekscesa u primeni je došlo u toku inače zakonito započete akcije
Uzroci prekoračenja ovlašćenja
- pogrešna procena situacije
- potreba da se povrati autoritet policajca
- emocionalni ili lični odnos policajca prema delu ili učiniocu
- instumentalizacija policije od nosilaca društvene moći
Žrtve policijske brutalnosti:
- etničke manjine
- ekonomski marginalizovani i
- politički radikalizovani građani
Posledice su da se građani plaše organa reda umesto da ih doživljavaju kao svoje zaštitnike. Teško je uspostaviti onda odnos saradnje.
Tenzije nastaju u odnosima sa manjinskim grupama čiji predstanici su češće žrtve ekscesa.
Drugi oblici prekoračenja:
- neovlašćeno zadiranje u privatni život
- prisluškovanje
- nedozvoljen elektronski nadzor i sl
Korišćenje agenta provokatora – licu za koje pretpostavljaju da vrši određena dela šalju provokatore koji treba da obezbede dokaz o izvršenom delu.
Radi se o delima koja nije lako na drugi način dokazati poput korupcije i trgovine narkoticima ali nekad i u dokazivanju verbalnih političkih kd.
Korišćenje agenta provokatora otvara previše pitanja i zamerki:
- da li policija treba da suzbija zločine ili da ih izaziva
- ako sumnjamo da bi neko mogao izvršiti kd zašto ga navodimo
Praktičari koji se bave suzbijanjem zločina:
- ako se neka dela ne mogu otkriti hoćemo li pustiti učinioce da ih i dalje vrše samo iz etičkih razloga?
Korumpiranje policije
Dva pristupa problemu u javnosti i literaturi
- prvi tvrdi da je pomićivanje raširen proces
- drugi da je reč o izuzecima, trule jabuke, kukolj u svakom žitu
Varijacije podmićivanja variraju od primanja novca koji prekršilac saobraćajnih propisa daje da ne bi bio prijavljen do omogućavanja kriminalnim organizacijama da kontrolišu policije.
Koruptivne prakse (Samaha):
- besplatno snabdevanje hranom pićem i ostalim namirnicama – mooching
- traženje besplatnog ulaska na priredbe – chiseling
- oslobađanje od odgovornosti saobraćajnih prestupnika – favoritism
- uskraćivanje prava licima zbog rasnih i sl predrasuda – prejudice
- krađa manje vrednih stvari iz nezaključanih prodvnica – shopping
- iznuda novca da se ne bi napisala prijava o prekršaju – extortion
- primanje novca za neku uslugu koja se tiče izbegavanja ili falsifikovanja dokumentacije – bribery
- prisvajanje skupih stvari prilikom uviđaja zbog izvršene provalne krađe – shakedown
- laganje kako bi se dao alibi kolegi angažovanom u nelegalnoj aktivnosti – perjury
- planiranje i vršenje provalne krađe kako bi se došlo do dobara čiji je promet zabranjen – premeditated theft
Karijera korumpiranog policajca zavisi od:
- sredine – potkultura ga može ohrabrivati,
- ako su više policijske strukture upletene a neko ne želi bude maltretiran ili raspoređivan na najmanje plaćene poslove dok ne poklekne i napusti službu
- stilovi primene prava – tip operativnog rada i ustrojstvo ustanove:
- stil posmatrača – glavna uloga patroliranje, zaposleni manje obrazovani, košta minimalno
- legalistički stil – osoblje visoko obrazovano i daje impersonalni kakrakter primeni prava
- servisni stil – saradnja zajednice u kojoj deluje i teži da sačuva mir i odnose sa njom
Suzbijanje.
- zaoštriti kaznenu represiju
- uložiti napore kako bi se uticalo na potkulturu koja opravdava korupciju
