Pravnik

Moderno uređene zemljišne knjige imaju za osnovu katastar zemljišta.

Katastar je evidencija o zemljištu koja sadrži podatke o položaju, obliku i površini zemljišnih parcela o načinu korišćenja (kulturi) i plodnosti (bonitetu) i o katastarskom prihodu i korisniku.

Katastarski podaci predstavljaju podlogu za izradu i uredno vođenje zemljišnih knjiga.

Katastar je javna knjiga.

• svako može dobiti uvid u podatke katastra (i premera) u službenim prostorijama nadležnog geodetskog organa
• posebnim propisom može se isključiti izlaganje na uvid pojedinih katastarskih podataka
• zainteresovana stranka može zahtevati pismenu ispravu o pojedinim katastarskim podacima
• poslove premera i katastra zemljišta vode organi uprave
  • opštinski (opštinski geodetski organ), pokrajinski i republički
• obavljanje premera i unošenje podataka u katastar obavlja se po službenoj dužnosti

Osnovna jedinica u sistemu katastra je katastarska parcela.

• deo zemljišta koje se koristi na isti način (ima istu kulturu) i pripada istom sopstveniku (ili drugom korisniku)
• sve katastarske parcele jedne opštine su označene brojevima počev od jedan na dalje
  • npr 123, 124, 125, 126
• ako se postojeća parcela mora podeliti na više parcela
  • nove parcele nose i dalje katastarski broj stare parcele ali se izražavaju u obliku razlomka
  • u imeniocu se označava njihov unutrašnji redosled
    • npr 124/1, 124/2, 124/3

Više parcela čini katastarsku opštinu.

• obuhvata po pravilu područje jednog naseljenog mesta
• može se obrazovati i jedna opština za dva ili više mesta
• područje jednog mesta se može podeliti na dve ili više katastarskih opština

Dve ili više katastarskih opština sačinjavaju katastarski srez.

Katastar ima značaj faktičke evidencije nepokretnosti, zemljišna knjiga ima karakter pravne evidencije.

• nepokretnosti se u zemljišnim knjigama označavaju prema podacima iz katastra
• katastarska parcela je prirodna celina, zemljišno-knjižno telo je pravna celina.

Kad je zemljišno-knjižno telo sastavljeno od više katastarskih parcela potrebni su ovi uslovi:

1. parcele treba da pripadaju istom sopstveniku (korisniku)
2. parcele treba da budu opterećene na isti način (izuzev stvarnih službenosti)
3. parcele treba da se nalaze u istoj katastarskoj opštini

• zemljišta ne moraju da se graniče jedno sa drugim
  1. mogu biti udaljeni ali moraju biti u istoj katastarskoj opštini